Cambodge 2024 : Doit-on s’engager dans une partie d’opposition?
Cambodge 2024: doit-on s’engager dans une partie d’opposition? Certains qui ont participé dans la manifestation le 26 octobre à Paris pensent que ce serait la bonne voie. Je pense qu’ils ont tort. Le système au Cambodge est autoritaire – ils font le travail des partis d’opposition impossible. Nous devons donc nous engager dans des mouvements (comme dans les années 80 en Pologne): il y’a trois ans on a créé « Rumduol «, un mouvement pour rassembler les gens pour écouter, apprendre et agir. Veuillez trouver ici mon speech pendant la manifestation (en bas la traduction en khmer).
=====================
ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤
ខ្ញុំនៅចាំបានថា
កាលពីខែតុលាឆ្នាំមុន យើងបានមកជួបគ្នានៅទីនេះ
នៅកន្លែងដដែល
នូវចំណុចស្នូលនៃការពិភាក្សារបស់យើងគឺ រដ្ឋាភិបាលថ្មី។
តើយើងគួររំពឹងអ្វីពីពួកគេ?
តើយើងគួរផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគេទៀតទេ?
ឥឡូវនេះមួយឆ្នាំក្រោយមក គឺដល់ពេលដែលត្រូវវាយតម្លៃលើអ្វីដែលពួកគេបានធ្វើ។
តើ នេះមានន័យយ៉ាងណាសម្រាប់ ប្រជាជនយើងនៅក្នុង ប្រទេស។
ខ្ញុំត្រូវតែទទួលស្គាល់ថាខ្ញុំ ខកចិត្ត។
ថាខ្ញុំ សោកសៅ។
សោកស្ដាយដែល ពួកគេមិនឆ្លៀតឱកាស។
ឱកាសបើក ទំព័រថ្មីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសដើមរបស់យើង។
ខ្ញុំសង្ឃឹមថានឹងមាន កំណែទម្រង់។
ខ្ញុំបានសង្ឃឹមថានឹងមានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ថែមទាំងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិកាន់តែច្រើន។
ជំហានដំបូងឆ្ពោះទៅរកនីតិរដ្ឋ។
អ្វីដែល ត្រូវធ្វើឥឡូវនេះ?
ជាការពិតណាស់៖ សហគមន៍អន្តរជាតិ ត្រូវតែធ្វើសកម្មភាព។
ត្រូវ ចាត់ វិធានការ ដាក់ ទណ្ឌកម្ម ដោយ ដក ទិដ្ឋាការ និង បង្កក ទ្រព្យសម្បត្តិ សមាជិករបប ហ៊ុន ម៉ាណែត និង ក្រុម គ្រួសារ។
ចុះយើងនៅទីនេះ – នៅប្រទេសបារាំង?
ហើយចុះប្រជាជន នៅក្នុងប្រទេសដើមរបស់យើង?
តើខ្ញុំគួរចូលរួមជាមួយ បក្សប្រឆាំងទេ?
តើយើងគួរចូលរួមជាមួយ បក្សប្រឆាំងទេ?
អ្នកខ្លះនៅទីនេះគិតថានេះជា ផ្លូវត្រូវ។
ខ្ញុំ សុំទោសហើយ។
ខ្ញុំគិតថា អ្នកខុសហើយ។
ខ្ញុំសុំទោសចុះ។
ប្រព័ន្ធនៅកម្ពុជា គឺជាប្រព័ន្ធ ស្វ័យភាព។
ពួកគេ កុហក។
ពួកគេជាអ្នករៀបចំនិងគ្រប់គ្រង ការបោះឆ្នោត។
ពិតជាគ្មានកន្លែងសម្រាប់ សកម្មភាពរបស់គណបក្សប្រឆាំងឡើយ។
វិធីសាស្រ្តរបស់យើងត្រូវតែ មានមូលដ្ឋានគ្រឹះថែមទៀត។
យើងត្រូវតែ ផ្តោតទៅលើមូលដ្ឋានគ្រឹះ។
នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេសយើងនិយាយថា « ឫសស្មៅ-grass root » ។
យើងត្រូវចូលរួមក្នុង ចលនាមួយ។
ជាមួយ ចលនាជាច្រើនទៀត។
គឺជា ចលនាដែលបំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក។
ដូច្នេះហើយទើបកាលពីបីឆ្នាំមុន យើងបានសម្រេចចិត្តបង្កើត ចលនាមួយ។
គឺចលនា «រំដួល»។
នៅ ប្រទេសបារាំង។
និងនៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត។
ប៉ុន្តែជាពិសេសគឺនៅ កម្ពុជា។
រំដួល ជាចលនាដែលមិនក្អេងក្អាង។
គឺជា ចលនាដើម្បីនាំមនុស្សមកជួបជុំគ្នា។
ទាំង អ្នកជិតខាង។
ទាំង មិត្តភក្តិ។
ចលនា ដូចជាក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់ប្តូរយោបល់គ្នា។
ដើម្បី ស្តាប់។
ដើម្បី រៀនសូត្រជាមួយគ្នា។
នៅទីនេះ នៅប្រទេសបារាំង គោលដៅរបស់រំដួលគឺ ប្រមូលព័ត៌មាន។
ដើម្បី ប្តូរយោបល់រវាងអ្នកដែលមានគំនិតដូចគ្នា។
ដើម្បីស្វែងរក វិធានការជាក់ស្តែង ដើម្បីរួមចំណែក ក្នុងការតស៊ូ របស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសយើង ។
ដើម្បីបើកចំហដល់ យុវជនជំនាន់ក្រោយដែលកើតនៅ ប្រទេសបារាំង។
ដើម្បីបើកឱ្យទូលាយដល់ សង្គមស៊ីវិលនៅបារាំង។
ទៅដល់ជនចំណាកស្រុកដែលមកពីប្រទេសផ្សេងៗ។
ដល់ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល។
ដល់ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
ដល់ សាធារណជនទូទៅ។
ប្រទេសជាហត្ថលេខីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវតែដាក់សម្ពាធ។
សម្ពាធ ដែលកើតចេញពីប្រជាជននៃប្រទេសទាំងនេះ។
មានតែសម្ពាធនេះទេ ដែលពួកគេនឹងពិនិត្យមើលឡើងវិញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស។
ដើម្បីបង្កើត លំហប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ នៅក្នុងប្រទេសកំណើតយើង..
គណបក្សប្រឆាំងទាំងអស់ត្រូវតែ បានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោតដោយសេរី។
តើនេះមានន័យយ៉ាងណាសម្រាប់ កម្ពុជា?
នៅស្រុកយើង ប្រជាជននៅតាមមូលដ្ឋានត្រូវមកជុំគ្នា។
ដោយគ្មាន រចនាសម្ព័ន្ធឋានានុក្រម។
ពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន ដែលដឹងពី ការគាបសង្កត់ និង អំពើ ពុករលួយ។
ប្រជាជនក្នុងតំបន់ ត្រូវតែប្តូរយោបល់គ្នាទៅវិញទៅមក។
ពួកគេត្រូវតែ គាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក។
ពួកគេត្រូវតែ ពិភាក្សាអំពីមធ្យោបាយនៃសកម្មភាព។
ពួកគេត្រូវ ពិភាក្សាគ្នាពីរបៀបប្រយុទ្ធតស៊ូ។
តស៊ូយ៉ាងណាដើម្បី បញ្ចប់ការ ផ្តល់ដី ៩៩ ឆ្នាំ។
សាមគ្គីភាព។
ការងើបឈរឡើង ពីសំណាក់ស៊ីវិល។
បង្ហាញឥស្សរជននៃប្រទេសដើមរបស់យើងថា ពួកគេក៏ជាមនុស្សដែរ។
មនុស្ស ដែល ចង់ រស់ ដោយ ក្តី ថ្លៃថ្នូរ។
មនុស្ស ធ្វើការជាមួយគ្នា។
ប្រយុទ្ធតស៊ូ ជាមួយគ្នា។
បង្ហាញ រដ្ឋាភិបាល ថាប្រជាជនលែងនៅជាមួយពួកគេទៀតហើយ។
ការបោះឆ្នោត ដែល រៀបចំ យ៉ាងខុសឆ្គង។
ប្រជាជនលែងចង់បានជនខិលខូចទាំងនេះកាន់អំណាច ទៀតហើយ។
ជនខិលខូចទាំងនេះ ដែលមានគោលដៅតែពីរប៉ុណ្ណោះ។
ទីមួយ៖ បំពេញហោប៉ៅខ្លួនឯង។
ទីពីរ៖ រក្សាអំណាច។
រក្សាអំណាច ដោយប្រើគ្រប់មធ្យោបាយគាបសង្កត់ឱ្យតែអាចធ្វើបាន។
តោះ កុំភ្លេច៖
កម្ពុជា ក៏មានសិទ្ធិក្លាយជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យដែរ។
ដោយ គោរពសិទ្ធិមនុស្ស។
ប្រទេស ដែលស្ត្រីជាសមាជិកពេញសិទ្ធិក្នុងសង្គម។
« ខ្ញុំមានសុបិនមួយគី ចង់មានមោទនភាព – នាថ្ងៃណាមួយ – នៅពេលដែលខ្ញុំនិយាយអំពីប្រទេសកំណើតរបស់ខ្ញុំ។ »
យើងក៏មានសិទ្ធិ ចង់ឱ្យកម្ពុជានឹងក្លាយជាប្រជាធិបតេយ្យ ពិតប្រាកដ។
ចូរយើង តស៊ូជាមួយគ្នាដើម្បីសម្រេចគោលដៅនេះ។
គឺ រួមគ្នា។
សូមអរគុណ៕
Racsa San
Coordinatrice européenne
Mouvement cambodgien Rumduol
WKDN
san_racsa@hotmail.com